Przegląd badań
Selank i Semax: neuropeptydy z Rosji w badaniach nad BDNF i układem GABA
2 listopada 2026 · 4 min czytania
Dwa neuropeptydy z tej samej linii badań
Selank i Semax to syntetyczne neuropeptydy opracowane w Rosji. Oba są krótkimi analogami fragmentów naturalnych białek, zbudowanymi z siedmiu reszt aminokwasowych. Dzięki temu łatwo je zsyntetyzować, zanalizować i sprawdzić czystość każdej partii. Mimo podobnej wielkości różnią się punktem wyjścia, sekwencją oraz układami, które w badaniach opisuje się najczęściej. Poniżej porządkujemy te różnice, żeby łatwiej było zaplanować pracę z odczynnikami.
Selank: analog tuftsyny
Selank ma sekwencję Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro. Pierwsze cztery reszty odpowiadają tuftsynie, naturalnemu tetrapeptydowi (Thr-Lys-Pro-Arg), wyodrębnianemu z fragmentu łańcucha ciężkiego immunoglobuliny G. Tuftsyna jest w literaturze opisywana jako czynnik związany z aktywnością fagocytarną komórek. Do jej sekwencji dołączono końcówkę Pro-Gly-Pro, która według opisów literatury wydłuża cząsteczkę i poprawia jej odporność na degradację enzymatyczną. Masa cząsteczkowa wynosi około 750 Da.
Semax: analog ACTH(4-10)
Semax ma sekwencję Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro. Jego punktem wyjścia jest fragment ACTH(4-10), czyli reszty 4-10 kortykotropiny. W cząsteczce Semaxu ostatnie reszty Arg-Trp-Gly zastąpiono sekwencją Pro-Gly-Pro. Modyfikację opisuje się jako sposób na zachowanie aktywności neuroregulacyjnej fragmentu przy jednoczesnym ograniczeniu jego działania hormonalnego. Masa cząsteczkowa wynosi około 810 Da.
Porównanie w jednym miejscu
| Cecha | Selank | Semax |
|---|---|---|
| Sekwencja | Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro | Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro |
| Punkt wyjścia | tuftsyna (Thr-Lys-Pro-Arg) | ACTH(4-10), fragment kortykotropiny |
| Długość | 7 reszt aminokwasowych | 7 reszt aminokwasowych |
| Masa cząsteczkowa | około 750 Da | około 810 Da |
| Zawiera siarkę | nie | tak (reszta metioniny) |
| Główne kierunki badań | układ GABA, modulacja odpowiedzi immunologicznej, modele poznawcze na gryzoniach | BDNF, NGF, modele uczenia się na gryzoniach |
Układ GABA i sygnalizacja immunologiczna
GABA jest głównym hamującym neuroprzekaźnikiem ośrodkowego układu nerwowego, a interakcje Selanku z tym układem należą do najczęściej omawianych wątków w jego literaturze. W badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych opisywano też wpływ Selanku na enkefaliny, czyli endogenne peptydy o działaniu opioidowym, oraz na enzymy odpowiedzialne za ich rozkład. Ponieważ peptyd wywodzi się z tuftsyny, bywa również omawiany w kontekście modulacji odpowiedzi immunologicznej.
BDNF i NGF w modelach badawczych
BDNF, czyli czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego, to białko opisywane w literaturze jako ważny regulator przeżywalności i różnicowania neuronów. NGF, czyli czynnik wzrostu nerwów, pełni podobną rolę. W badaniach na modelach zwierzęcych opisywano, że Semax wpływa na ekspresję BDNF i NGF w wybranych obszarach mózgu. Prace łączące Selank z BDNF są mniej liczne, a ich interpretacja wymaga ostrożności. Warto pamiętać, że większość danych pochodzi z eksperymentów na gryzoniach i z badań in vitro, a nie z szeroko zakrojonych badań klinicznych.
Praktyka laboratoryjna: stabilność i obsługa
Krótkie peptydy są wrażliwe na wilgoć, światło i wielokrotne zmiany temperatury. Przy pracy w laboratorium warto zadbać o kilka spraw:
- przechowywanie liofilizatu w chłodzie, w szczelnym opakowaniu, zgodnie z kartą produktu,
- rekonstytucję wykonywać tuż przed użyciem, zachowując zasady pracy aseptycznej,
- przeliczenie stężeń roboczych w kalkulatorze stężeń przed rozpoczęciem pracy z roztworem.
Każda partia w MOLEVIA ma czystość co najmniej 99%, potwierdzoną metodą HPLC, oraz masę potwierdzoną metodą MS. Więcej o tym, jak sprawdzamy materiał, znajdziesz na stronie jakości.
Selank czy Semax? Dobór do pytania badawczego
Wybór zależy od tego, jakie pytanie stawia zespół. Jeśli badanie dotyczy układu GABA, interakcji z enkefalinami lub odpowiedzi immunologicznej, naturalnym punktem startu jest Selank. Jeśli interesuje nas ekspresja czynników troficznych, takich jak BDNF i NGF, lepiej zacząć od Semaxu. Oba peptydy można zestawić w jednym projekcie jako dwa osobne ramiona porównawcze. Pozwala to ocenić różnice między nimi bez przypisywania im wyników, których literatura nie potwierdza.
Zamów odczynniki z wysyłką tego samego dnia
Selank i Semax znajdziesz w sklepie: Selank oraz Semax. Zamówienia złożone do 14:00 w dni robocze wysyłamy tego samego dnia. W Polsce paczka trafia do Paczkomatu InPost z dostawą następnego dnia roboczego. W Europie kurier DPD dostarcza przesyłki w 2-4 dni robocze. Darmowa dostawa od 300 zł (75 EUR, 65 GBP, 80 USD). Płacisz kartą, Apple Pay, Google Pay, BLIK (tylko w PLN). Akceptujemy płatności w PLN, EUR, GBP i USD. Szczegóły znajdziesz na stronie dostawy.
Dlaczego oba peptydy zestawia się ze sobą
Selank i Semax często pojawiają się obok siebie, bo wywodzą się z tej samej tradycji badawczej i mają zbliżoną długość. Dla zespołu pracującego nad neuroplastycznością oznacza to dwie cząsteczki o różnym punkcie wyjścia, które można porównać w tych samych warunkach doświadczalnych. Różnice w sekwencji są niewielkie i dobrze widoczne w analizie strukturalnej, więc łatwiej przypisać obserwacje konkretnym fragmentom cząsteczki. Każdy projekt powinien jednak mieć własne grupy kontrolne i jasno zdefiniowane kryteria oceny, bo sama analogia strukturalna nie przesądza o wynikach.
Najważniejsze
- Selank to analog tuftsyny o sekwencji TKPR z dołączoną końcówką Pro-Gly-Pro, masa około 750 Da.
- Semax to analog ACTH(4-10), w którym reszty Arg-Trp-Gly zastąpiono Pro-Gly-Pro, masa około 810 Da.
- W literaturze Selank najczęściej łączy się z układem GABA i odpowiedzią immunologiczną, a Semax z BDNF i NGF.
- Oba peptydy są krótkie, więc ich stabilność zależy od przechowywania i sposobu obsługi.
- Każda partia ma czystość co najmniej 99% (HPLC), potwierdzoną masę (MS).
- Oba produkty to odczynniki do badań naukowych.