Peptydy senolityczne w badaniach nad starzeniem: FOXO4-DRI, humanina i SS-31

Starzenie komórkowe to proces, w którym komórka przestaje się dzielić, ale nie umiera. Nazywa się to senescencją. Komórki senescentne wydzielają cząsteczki prozapalne i enzymy przebudowujące tkankę, a ich liczba w tkankach starszych organizmów rośnie. Dlatego badacze od lat szukają narzędzi, które pozwalają je selektywnie usuwać w modelu doświadczalnym. Ten przegląd omawia trzy peptydy z oferty MOLEVIA, które pracują na różnych poziomach tej układanki: FOXO4-DRI jako senolityk, humaninę jako peptyd mitochondrialny oraz SS-31 jako ligand kardiolipiny. Każdy z nich opisujemy w kontekście badań in vitro i modeli zwierzęcych.

Komórki senescentne: czego szukają badacze

Senescencja jest mechanizmem obronnym. Uszkodzenia DNA, skracanie telomerów czy nadmierna sygnalizacja onkogenna zatrzymują podział komórki. Komórka pozostaje przy życiu, ale zmienia profil wydzielania. Ten profil, określany jako fenotyp wydzielniczy związany ze starzeniem, obejmuje cytokiny, czynniki wzrostu i proteazy. W niewielkiej liczbie bywa elementem prawidłowej odpowiedzi tkanki. Gdy komórek senescentnych jest dużo, zaburza otoczenie sąsiednich komórek.

W praktyce laboratoryjnej pojawiają się dwa pytania. Po pierwsze, jak wykryć komórki senescentne w hodowli i w tkance. Po drugie, czy da się je wyeliminować selektywnie, bez uszkadzania komórek, które nie weszły w ten stan. Drugie pytanie jest trudniejsze, ponieważ senescencja nie ma jednego markera, który odróżniałby te komórki od wszystkich pozostałych. Dlatego badacze projektują narzędzia oparte na konkretnym punkcie zależności komórki od białka, a nie na ogólnej cesze.

FOXO4-DRI: senolityk wymierzony w FOXO4 i p53

FOXO4 należy do rodziny czynników transkrypcyjnych FOXO. W komórkach senescentnych FOXO4 wiąże się z białkiem p53 i utrzymuje je w jądrze w taki sposób, że p53 nie uruchamia programu apoptozy. Komórka przeżywa, mimo że w normalnych warunkach powinna zginąć. Ten mechanizm jest punktem zaczepienia dla senolityków.

FOXO4-DRI jest peptydem typu D-retro-inverso. Jego sekwencja jest odwrócona, a aminokwasy występują w konfiguracji D, co utrudnia rozkład przez proteazy w hodowli. Peptyd zakłóca wiązanie FOXO4 z p53. Po uwolnieniu p53 przemieszcza się do jądra i uruchamia apoptozę komórek senescentnych. W opisanych badaniach in vitro działanie było selektywne wobec komórek senescentnych, a komórki niesenescentne reagowały znacznie słabiej.

Dane pochodzą z hodowli komórkowych oraz z modeli zwierzęcych, w których opisywano zmniejszenie liczby komórek senescentnych w wybranych tkankach. Nie są to wyniki dotyczące człowieka. Dla laboratorium najważniejsze jest to, że FOXO4-DRI jest dobrze zdefiniowanym narzędziem do pytania o zależność senescencji od osi FOXO4 i p53. Produkt jest dostępny w wariantach 2 mg i 10 mg.

Humanina: peptyd kodowany w mitochondrialnym DNA

Humanina to krótki peptyd o długości 24 aminokwasów. Jego gen leży w mitochondrialnym DNA, w rejonie kodującym 16S rRNA. To rzadki przypadek, ponieważ większość białek mitochondrialnych powstaje z genów zapisanych w jądrze komórkowym. Humanina działa głównie na zewnątrz komórki, łącząc się z receptorami błonowymi. Jednym z opisywanych receptorów jest FPRL1, czyli receptor formylopeptydów.

W hodowlach badano jej rolę w cytoprotekcji, czyli w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym i toksynami. Szczególnie często wykorzystywane są modele neuronów i komórek mięśnia sercowego. W modelach zwierzęcych opisywano wpływ humaniny na metabolizm glukozy i na wybrane parametry funkcji poznawczych. Te obszary są intensywnie badane, a odpowiedzi na pytania o mechanizm wciąż się zmieniają.

Praca z humaniną wymaga uwagi przy przechowywaniu. Reszty metioniny i cysteiny w jej sekwencji są podatne na utlenianie, dlatego liofilizat trzyma się w niskiej temperaturze, z dala od światła. Produkt jest dostępny w wariancie 10 mg, a masa każdej partii jest potwierdzona.

SS-31: peptyd wiążący kardiolipinę

SS-31, znany również jako elamipretyd, jest tetrapeptydem o sekwencji D-Arg-Dmt-Lys-Phe-NH2. Należy do rodziny peptydów aromatyczno-kationowych. Dzięki dodatniemu ładunkowi i grupom aromatycznym gromadzi się w wewnętrznej błonie mitochondriów. Tam wiąże się z kardiolipiną, lipidem typowym dla tej błony, i wpływa na organizację kompleksów łańcucha oddechowego.

W badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych opisywano wpływ SS-31 na produkcję ATP oraz na poziom reaktywnych form tlenu. Elamipretyd był także badany w badaniach klinicznych, co czyni go jednym z lepiej opisanych punktów odniesienia wśród peptydów mitochondrialnych. Dla laboratorium oznacza to dostęp do obszernej literatury metodologicznej. SS-31 jest dostępny w wariantach 5 mg, 10 mg i 50 mg.

Tabela porównawcza

Cecha	FOXO4-DRI	Humanina	SS-31
Typ cząsteczki	peptyd D-retro-inverso	peptyd 24 aminokwasów	tetrapeptyd aromatyczno-kationowy
Główny cel w badaniach	komórki senescentne, oś FOXO4 i p53	cytoprotekcja, receptory FPRL1	błona wewnętrzna mitochondriów, kardiolipina
Najczęstsze modele	hodowle komórkowe, modele zwierzęce	neurony, komórki serca, modele zwierzęce	hodowle, modele mitochondrialne
Historia badań	badania przedkliniczne	badania przedkliniczne	badania kliniczne elamipretydu
Masa cząsteczkowa	potwierdzana MS w partii	2687,2 Da	639,8 Da
Warianty w sklepie	2 mg, 10 mg	10 mg	5 mg, 10 mg, 50 mg

Jak zaplanować pracę w laboratorium

Dobór peptydu zależy od pytania badawczego. Jeśli celem jest komórka senescentna, FOXO4-DRI daje bezpośredni punkt zaczepienia. Jeśli pytanie dotyczy sygnalizacji zewnątrzkomórkowej, lepiej sprawdza się humanina. Gdy interesuje nas błona mitochondrium i jej lipidy, właściwym wyborem jest SS-31.

Każde zamówienie w MOLEVIA zawiera komplet dokumentów jakości:

• Czystość ≥ 99% potwierdzona metodą HPLC.
• Masa potwierdzona MS, czyli zgodność cząsteczki z oczekiwaną masą.

Przed rozpoczęciem doświadczeń warto zapisać numer partii i datę otwarcia fiolki. Ułatwi to późniejsze porównywanie wyników. Produkty sprzedajemy jako odczynniki do badań naukowych (Research Use Only), a ich przeznaczeniem jest wyłącznie laboratorium.

Zakupy w sklepie MOLEVIA

Wysyłamy tego samego dnia, gdy zamówienie złożysz do 14:00 w dni robocze. Paczkomaty InPost w Polsce dostarczają przesyłkę następnego dnia roboczego, a DPD obsługuje wysyłki do 29 krajów Europy w czasie 2-4 dni roboczych. Darmowa dostawa obowiązuje od 300 zł (75 EUR, 65 GBP, 80 USD). Do zamówień od 200 zł z peptydem w fiolce dokładamy gratis wodę bakteriostatyczną 10 ml.

Przy zakupie większej liczby sztuk działa rabat ilościowy, który naliczamy automatycznie: 2 sztuki to 5%, 3 sztuki to 10%, a 5 sztuk to 15% zniżki. Płacisz kartą, Apple Pay, Google Pay, BLIK (tylko w PLN).

Zajrzyj też do kategorii Starzenie komórkowe, gdzie znajdziesz pozostałe peptydy z tego obszaru badań.

Najważniejsze

• FOXO4-DRI zakłóca wiązanie FOXO4 z p53, co w modelach komórkowych prowadzi do apoptozy komórek senescentnych.
• Humanina to peptyd kodowany w mitochondrialnym DNA, opisywany w badaniach cytoprotekcji i sygnalizacji przez receptor FPRL1.
• SS-31 wiąże się z kardiolipiną w błonie wewnętrznej mitochondriów i był badany w badaniach klinicznych elamipretydu.
• Wszystkie trzy peptydy wymagają określenia pytania badawczego, bo każdy działa na inny element biologii komórki.
• Każda partia ma czystość ≥ 99% (HPLC) i potwierdzoną masę (MS).

Produkty do przeglądu: FOXO4-DRI, humanina i SS-31.